Tây Tiến

 

Tây tiến

                                                                      - Quang Dũng -

Đề bài: có câu nói “ Quang Dũng đứng riêng một ốc đảo, đặc biệt với bài thơ tây tiến, ông không có điểm gì chung với những nhà thơ khác, ông đứng biệt lập như một hòn đảo giữa các nhà thơ kháng chiến”, bằng 14 câu đầu của bài thơ tây tiến hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

xơ lược về tác giả

quang dũng tên khai sinh là bùi đình diệm, quê quán đan phượng, hà tây, hà nội. sau năm 1945 tham gia nhập ngũ.gia nhập vào Quân đội Nhân dân Việt Nam đồng thời trở thành phóng viên tiền phương của tờ báo Chiến đấu.

Nhận thấy sự năng nổ, nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc nên đến năm 1947, ông được cơ quan điều đi học bổ túc tại Trường trung cấp quân sự tại Sơn Tây. Sau khi hoàn thành khóa học ông được bầu làm Đại đội trưởng tại tiểu đoàn 212 Trung đoàn 52 Tây Tiến.

là 1 nhà thơ đa tài: làm thơ, viết văn, soạn nhạc, vẽ tranh từ đó tạo nên chất nhạc, chất hoạ trong thơ.

là nhà thơ chiến sĩ, đại đội trưởng của binh đoàn tây tiến vì vậy những vần thơ của ông hết sức chân thực bởi những khói lửa chiến tranh đã đi thẳng vào trong trang thơ, ông viết về những ngày tháng chiến đấu băngf những trải nhiệm thấm thía của mình chứ không phải người đứng ngoài quan sát 1 cách hời hợt, vậy nên thơ ông có xúc cảm hợn, có giá trị biểu đạt hơn rất nhiều. 

là người đôn hậu, chất phác. là nhà thơ hồn hậu, lãng mạn, hào hoa, phóng khoáng. bởi hành trang mang theo còn thơm mùi sách vở nên còn đậm chất lãng mạn.

tập thơ nổi tiếng: mây đầu ô                                                 

tây tiến in trong tập mây đầu ô, bài thơ viết về nỗi nhớ của tác giả về miền tây của tổ quốc nên thơ hùng vĩ, vừa lãng mạn trữ tình, vừa dữ dội mãnh liệt. ẩn sau đó là hình ảnh người lính bi tráng, hào hùng, là tượng đài người lính bất diệt trong nền văn học. 

Bài làm

Tôi đã từng nghe ai nói về cái chất riêng của mỗi nhà văn, nhà thơ như thế này: làm người thì không nên có cái tôi nhưng làm thơ thì không thể không có cái tôi. Lẽ vậy mà mỗi bài thơ đều mang  dấu ấn không thể trộn lẫn, ấy chính là phong cách riêng biệt, cái cốt cách của nhà văn, là vân chữ để người đọc hình dung ra tác giả của tác phẩm đó. Và nếu cái  chất riêng của Xuân Diệu là sự cháy bỏng của khao khát yêu đương hay Tế Hanh là quê hương thanh bình giản dị thì với Quang Dũng, đặc biệt trong bài thơ tây tiến là sự hoà quyện giữa cái bi tráng với trữ tình, những nét đó khiến cho ông trở nên biệt lập, như một ốc đảo giữa biết bao nhà thơ cùng thời khác.

    Mỗi nhà văn có một vân chữ, phải vậy, đúng vậy và như vậy nhà văn mới có thể tiếp tục sáng tác, mới có được chỗ đứng nhất định của bản thân trên dòng chảy văn chương. Bởi nên khi đọc ngay những dòng đầu của tây tiến đặc biệt là 14 câu đầu  ta thấy rõ được nét thơ riêng của nhà thơ Quang Dũng- một hồn thơ đôn hậu, lãng mạn, hào hoa, một bản hoà tấu đậm chất trữ tình, bi tráng, hào hùng, một tây bắc nên thơ, hùng vĩ.

Tây bắc ư, có riêng gì tây bắc

Khi lòng ta đã hoá những con tàu

Khi tổ quốc bốn bề vang tiếng hát

Tâm hồn ta là tây bắc chứ còn đâu.

Tôi đã từng được nghe những dòng thơ da diết nhớ về một vùng biên ải xa xôi như thế, nơi nỗi nhớ về những chuyến hành quân cheo leo mệt mỏi, nơi những khó khăn, nguy hiểm khôn lường mà chẳng hiểu sao người ta vẫn nhớ, vẫn thương. Quang Dũng cũng vậy, ông cũng mang trong mình một nỗi niềm da diết về miền tây xa xôi đó, nơi những người đồng đội ông vẫn ngày đêm miệt mài làm nhiệm vụ. quang dũng nhà một nhà thơ chiến sĩ, ông công tác đầu tiên tại đơn vị Tây Tiến, thành lập năm 1947, đơn vị có nhiệm vụ phối hợp cùng quân đội lào giữ vùng trọng yếu biên giới việt lào,nhằm tiêu hao sinh lực địch ở thượng làocũng như vùng tây bắc của việt nam. Cuối năm 1948, quang dũng rời tây tiến tới công tác tại đơn vị mới, sau khi gặp lại những đồng đội cũ, tại phù lưu chanh những dòng thơ dạt dào nỗi nhớ được viết nên. Tác phẩm ban đầu có tên là nhớ tây tiến, nhưng sau đó từ nhớ đã được bỏ đi chỉ còn vỏn vẹn 2 chữ: tây tiến, có lẽ không phải ghi nhớ tây tiến vì ngay từ những câu thơ đầu tiên, chữ nhớ này đã hiện lên rất rõ, 1 chữ nhớ đã hoà vào hết trong những trang thơ.

Nhớ về tây tiến, điều đầu tiên mà quang dũng nghĩ tới  là hình ảnh về  dòng sông mã.

Sông mã xa rồi tây tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sông mã, dòng sông gắn liền với địa bàn hoạt động của đơn vị tây tiến từ sầm nứa, tới hoà bình sơn la rồi về miền tây thanh hoá. Con sông cùng người lính hành quân, cùng chứng kiến biết bao kỉ niệm, vui có, buồn có, và có cả những đau thương mất mát, dòng sông vui cùng họ, khóc cùng họ. chính vậy nên sông mã khi được nhắc ở đây không còn là 1 dòng sông vô chi vô giác mà như một người bạn đồng hành, một người tri kỉ thân thương làm sao để rồi khi nhắc lại ta bất chợt dạt dào thân thương gọi: ơi. một tiếng gọi thân thượng chìu mền,  Mọi hình ảnh về tây bắc trong nhà thơ đều chỉ còn là quá khứ, là nhớ nhung… mọi thứ đã “ xa rồi”, xa về cả không gian, cả thời gian vậy nên mọi thứ giờ đây chỉ còn là luyến tiếc. quả đúng như chế lan viên từng viết:   " khi ta ở chỉ là nơi đất ở/ khi ta đi đất bỗng hoá tâm hồn "

Nhớ về tây tiến, gợi nhắc cho nhà thơ về một vùng biên ải với rừng xanh, mây thẳm, núi cao. Về một niềm sơn cước còn hoang vu nhưng hùng vĩ vô cùng. Tất cả từ dòng sông mã, đơn vị hành quân tới vùng sơn cước tây bắc ấy giờ chỉ còn là nỗi nhớ, một nỗi nhớ chơi vơi. không phải một nỗi nhớ bồi hồi như trong ca dao dân tộc " nhớ ai bổi hổi bồi hồi/như đứng đống lửa như ngồi đống than" hay nỗi nhớ da diết như tố hữu viết " nhớ gì như nhớ người yêu/ trăng lên đầu núi nắng chiều lưng nương" mà là nhớ chơi vơi.

 chơi vơi là trạng thái lênh đêng, vô định giữa không trng, là chới với khó thăng bằng được. nhớ Chơi vơi- không pphải không da diết, chỉ là đã lâu lắm, lâu cả về không gian cả thời gian khiến cho người ta mờ mờ quên đi phần nào khung cảnh hay bởi lẽ tây bắc là một miền cao quá, quanh năm mờ sương và mây thẳm nên nhớ chơi vơi cũng là nhớ cái cảm giác chênh vênh giữa đèo cao, giữa cái mờ mờ ảo ảo trong màn sương của đại ngàn ấy.

Chỉ vỏn vẹn 2 câu đầu, quang dũng đã gợi ra được 1 bức tranh bao quát của vùng rừng tây bắc và gợi ra 1 nỗi nhớ miên man, cũng từ đây dòng cảm xúc da diết được ùa về.

Xuyên suốt bài thơ, tác giả sử dụng nhiều tên địa danh từ sài  khao, mường lát, mường hịch, mai châu… tên nghe sao mà lạ tai quá, bởi lẽ đó là những địa danh của vùng đất xa xôi nơi địa đầu tổ quốc nên chúng ta cảm thấy xa lạ. bắt đầu từ việc gọi tên địa danh ấy quang dũng đã khơi gợi hình dung nơi người đọc về một vùng đất, một miền rừng núi hoanng vắng, một địa hạt hoang vu. Và từ đây,  nhà thơ khơi gợi sự tò mò khám phá của người đọc. mỗi địa danh gắn với nhà thơ biết bao nhiêu kỉ niệm. thật ra, tên địa danh không được đưa vào thơ trong thi pháp truyền thống bởi lẽ nó chiếm dung lượng thơ vốn dĩ đã rất hạn hẹp,  họ dùng vị trí đó để cho những ngôn từ hàm xúc hơn, đa nghĩa hơn. Thế nhưng đến quang dũng, ông đưa rất nhiều địa danh vào thơ và những nhà thơ cách mạng khác cũng vậy. bởi, với một người chiến sĩ, khi họ đặt chân đến một miền đất xa xôi, họ luôn có ý thức ghi lại những địa danh ấy, để có thể truyền tải được cảm xúc cũng như ghi lại những kỉ niệm đi với họ.

 Trong nỗi nhớ của tây tiến, nhà thơ tập trung khắc hoạ 2 ấn tượng, đầu tiên là ấn tượng về sương, thứ 2 là ấn tượng về dốc núi.

Sài khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường lát hoa về trong đêm hơi

Hình ảnh dội về từ kí ức của nhà thơ tiếp đó là sương, sương đêm. Cái lạnh lẽo của buổi đêm sương xuống giữa khoảng rừng bạt ngàn hiu hắt. ở đâu đó có nhà thơ từng viết “đêm nay  rừng hoang sương muối” giữa cái lạnh cắt da cắt thịt ấy mà những người lính vẫn hành quân gian khổ mà quân tư trang thiếu thốn “ áo anh rách vai, quần tôi có vài mảnh vá “. “ chân không giày” chính hữu cũng từng nói rằng những đêm sương muối ấy là khi mà cái rét nó như trăm nghìn mũi kim châm vào da thịt, nó là nỗi khiếp sợ kinh hoàng với người lính. thế nên nó đã khiến cho " đoàn quân mỏi", sao không mỏi mệt cho được khi mà trời đêm sương muối buốt giá như thế.vậy nhưng, trong cái nhìn của những chàng lính tây tiến thì sương lấp lại mang một vẻ rất đẹp đẽ. " hoa về " ấy chính là sương, sương đang ùn ùn kéo về, tạo hình hoa trùng trùng điệp điệp. hoa sương,  hình ảnh ấy ta cũng từng bắt gặp trong những vần thơ của lý bạch" yên hoa tam nguyệt hoá dương châu" như gợi lại môt thế giới của đường thi. thật lãng mạn, thật thi vị làm sao, màn sương giăng mờ ảo như những dải lụa hoa trắng ùa về quấn quýt quanh người lính, choàng qua cổ, ôm lấy thân mình những chàng trai hà thành cô độc, nhớ nhà, nhớ người thân, có lẽ hoa về ở đây cũng là sự an ủi phần nào trong trái tim chóng vánh của những người con xa xứ.

( còn tiếp góp ý để mình phát triển hơn nhé )